Cukrzyca jest najczęstszym zaburzeniem hormonalnym u kotów. Szacuje się, że 1 na 200 kotów będzie chory na cukrzycę. Jest spowodowana nieprawidłowym wydzielaniem insuliny, co powoduje zaburzenia metabolizmu węglowodanów, lipidów, białek i jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia zwierzęcia. Ustabilizowanie cukrzycy nie jest łatwe i wymaga od właściciela codziennego podawania leków.

Spis treści:

  1. Rodzaj cukrzycy u kotów
  2. Objawy cukrzycy
  3. Diagnostyka cukrzycy
  4. Leczenie cukrzycy
  5. Rola właściciela

Rodzaj cukrzycy u kotów

Cukrzyca u kotów odpowiada ludzkiej cukrzycy typu II. Może być spowodowana dwoma czynnikami: zjawiskiem insulinooporności oraz zbyt małym wydzielaniem insuliny przez trzustkę. Insulinnooporoność to nieprawidłowa reaktywność komórek na insulinę, co skutkuje zmniejszeniem wykorzystywania glukozy z krwi. Powoduje to stan przewlekłej hiperglikemii – wysokiego poziomu cukru we krwi. Inne rodzaje cukrzycy u kotów występują bardzo rzadko.

Kot birmański, źródło: Adobe Stock

Cukrzyca występuje zazwyczaj u kotów starszych, po 8 roku życia. Czynnikami, które mogą zwiększać prawdopodobieństwo wstąpienia tej jednostki chorobowej, jest otyłość, długotrwała terapia glikokortykosteroidami, długotrwały stres, zaburzenia hormonalne – nadczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy. Częściej jest spotykana u samców niż u samic. Rasami szczególnie predysponowanymi do cukrzycy są koty syjamskie oraz birmańskie. Badania pokazują, że u kotów birmańskich jest to spowodowane dziedziczną tendencją do zaburzenia metabolizmu lipidów.

Objawy cukrzycy:

  • Poliuria (zwiększona produkcja moczu)
  • Polidypsja (zwiększone pragnienie)
  • Polifagia (zwiększony apetyt)
  • Obniżenie masy ciała
  • Słabość mięśniowa
  • Matowa sierść
  • Odwodnienie
  • Wymioty
  • Przyspieszenie oddechów
  • Neuropatia obwodowa – najczęściej dotyczy to kończyn tylnych, charakteryzuje się tym, że kot dotyka całą stopą podłoża.

Diagnostyka cukrzycy

Lekarz weterynarii stawia diagnozę na podstawie widocznych objawów, badania klinicznego, wyników krwi oraz badania moczu. W przypadku cukrzycy widoczne jest bardzo wysokie stężenie glukozy we krwi, utrzymujące się nawet na czczo, co jest najważniejszą informacją do postawienia tej diagnozy. W wynikach badania moczu obserwujemy obecność glukozy w moczu oraz ciał ketonowych, które w warunkach fizjologicznych nie powinny się tam znajdować.

Leczenie cukrzycy

Leczenie opiera się na przywróceniu prawidłowego stężenia glukozy we krwi. W terapii kotów z cukrzycą można zastosować insulinę, leki przeciwcukrzycowe oraz odpowiednią dietę. Dobór insuliny, ewentualnych leków i sugestia diety jest wykonywany przez lekarza weterynarii. Zazwyczaj stosowane są dwa rodzaje insuliny krótko i długodziałające. To jaka insulina będzie użyta w leczeniu oraz w jakiej dawce jest dobierane na podstawie krzywej cukrowej. Zazwyczaj pierwsze krzywe wyznaczane są w lecznicy weterynaryjnej.

Krzywa cukrowa jest to całodniowe monitorowanie stężenia glukozy we krwi kota. Krew do tego badania pobierana jest często przez nakłucie ucha i pomiar glukozy za pomocą glukometru. Pierwszy jest wykonywany przed posiłkiem i podaniem insuliny, kolejne są wykonywane w równych ostępach czasowych. Kot w tym czasie powinien otrzymywać posiłki zgodnie z przyjętymi przez właściciela porami dnia oraz insulinę według ustaleń lekarza weterynarii. Koty w przypadku silnego stresu mogą mieć podwyższone stężenie glukozy we krwi. Przy monitorowaniu dawki za pomocą krzywej cukrowej, aby pomiar był najbardziej miarodajny, badanie to powinno być przeprowadzone w domu przez właściciela zwierzaka. Wówczas lekarz weterynarii udziela dokładnych instrukcji jak przeprowadzić takie badanie.

Po ustaleniu dawki insuliny właściciele otrzymują instrukcję jak prawidłowo wykonać iniekcję insuliny. Swoje pierwsze iniekcje właściciel wykonuje na oczach lekarza, by następnie poprawnie powtarzać to w domu.

Kolejnym bardzo ważnym aspektem jest odpowiednia dieta. Na rynku dostępnych jest kilka karm weterynaryjnych przystosowanych dla kotów cukrzycowych. Można stosować również dietę morką, ze szczególnym zwróceniem uwagi na skład analityczny karmy. Musi być to karma wysokobiałkowa i nie może zawierać dużych ilości węglowodanów. Najlepiej zapytać lekarza prowadzącego o polecenie właściwej karmy.

Źródło: Adobe Stock

Rola właściciela

Bardzo dużo od postępów w leczeniu cukrzycy zależy od właściciela zwierzęcia. Stałe pory dnia podawania posiłków oraz trzymanie się konkretnej godziny podawania insuliny, jest to bardzo ważny czynnik warunkujący proces stabilizacji cukru we krwi kota.

Jednym z najbardziej niebezpiecznych dla kota aspektów przy leczeniu cukrzycy jest stan hipoglikemii. Wstępuje on, wtedy gdy dawka insuliny jest za duża, co powoduje spadek stężenia glukozy poniżej normy. Ważne jest zatem, aby właściciele kotów z cukrzycą potrafili rozpoznać jej pierwsze objawy takie jak:

  • Drżenia mięśniowe
  • Silny głód
  • Nerwowość
  • Niezborność
  • Dziwne zachowanie kota

W przypadku gdy stan hipoglikemii nie zostanie wyłapany w odpowiednim momencie, może to doprowadzić do ataków padaczkowych, a nawet śpiączki. Właściciele kotów z cukrzycą powinni mieć zawsze pod ręką miód lub syrop cukrowy, aby w razie potrzeby szybko przywrócić prawidłowe stężenie glukozy we krwi kota.

 

Źródła:

Animal models of disease: classification and etiology of diabetes in dogs and cats

Diabetes from humans to cats

Potential predictive biomarkers of obesity in Burmese cats

 

Dowiedz się więcej:

Cukrzyca kotów

Cukrzyca u kota. Wszystko, co powinieneś o niej wiedzieć

Indywidualny schemat postępowania w cukrzycy u kota – opis przypadku i przegląd piśmiennictwa